| Çöl
Gemileri Kuma batmazlar. Günlerce
su içmeden yürürler. Gözleri ve kulakları kumdan
ayrıca korunmuştur. Bir defada 100 litreden fazla
su içerek, uzun bir yolculuk için depolayabilirler.
 |
Çöllerde yaşayacak, yol alacak
ve iş görecek bir makine için insanlar nasıl bir
tasarım yaparsa yapsın, üretecekleri hiçbir şey,
bir deve kadar mükemmel olmayacaktır. Sıkıntılı
çöl şartlarında yaşamaları için, develerin ayak
tırnaklarından göz kapaklarına kadar her türlü
ayrıntı mükemmel bir şekilde ayarlanmıştır. Sadece
deve için değildir bu ayarlamalar; aynı zamanda
çöl insanlarının da birçok ihtiyacı böylece karşılanır.
Bir çöl insanı için devenin derisi ayakkabı, yünü
çadır ve giysi, dışkısı soğuk günler için yakacak,
eti ve sütü besin demektir. Tabii, çöllerin gemisi
olarak da anılan develerin uzun çöl yollarındaki
taşımacılık görevleri en başta gelir. Bir deve
yaklaşık 250 kg yükü 45 kilometre boyunca hiçbir
şey yemeden, içmeden taşıyabilir. Ayrıca bir deve
için 43 bin metre uzunluğundaki bir dağa çıkmak
hiç de zor değildir.
Develerin hörgüçlerini su deposu olarak kullandıkları
zannedilir. Halbuki devenin asıl su deposu karnıdır.
Develer, suyu karnındaki özel kaslarla çevrilmiş
küçük keselerde tutarlar. Su bulmanın imkânsız
olduğu çölde develer uzun süre susuz yaşayabilirler.
Su bulduklarında ise vücutlarının ihtiyacını karşılayabilmek
için içebildikleri kadar içerler. Bir seferde
içebildikleri su miktarı ise 114 litredir ve bu
kadar suyu içmek sadece on dakikalarını alır.
Ayrıca develer susuzluklarını acı veya tuzlu suyla
da bastırabilme kabiliyetine sahiptirler. Hattâ
kış aylarında sadece bitkilerle su ihtiyaçlarını
karşılayabilirler. Yine su israfından kaçınmak
için dışkılarını hep katı şekilde atarlar.
Gözleri, kum fırtınalarından korunmak
için çift kapağa sahiptir. Bunlardan birisi, yürürken
gözünün önünü görebilmesi için şeffaftır. Yine
kum fırtınalarından korunmak için kulaklarını
ve burun deliklerini özel kasları sayesinde kapatabilirler.
|